İnsan ve çevre için oldukça büyük bir önem taşıyan kentsel tasarım faaliyetlerinde büyük bir artış yaşanıyor. Bir diğer adıyla ‘’kentsel planlama’’ olarak bilinen bu kavram, kent oluşumlarında ve gelişiminde etkili bir rol oynuyor. Hem ekonomik hem de sosyal faaliyetlerin uyum içerisinde ilerleyebilmesi adına yapılan planlamalar ortaya çıkacak düzenin tamamını etkiliyor.
Kentsel tasarım hakkında bilinmesi gereken birçok detay bulunuyor. Hayata geçirilen projeler, bu projelerin kentlere sağladıkları katkılar ve çok daha fazlası şimdilerde birçok insan tarafından merak ediliyor ve araştırılıyor. Peki bu tasarım hakkında nelerin bilinmesi gerekiyor? Bu noktada “Kentsel tasarım nedir?” sorusuyla başlangıç yapmak temeli anlamak için en sağlıklısı olacaktır.
Kentsel Tasarım Nedir?
Kentsel tasarım, kentlerdeki fiziksel tasarımın ekonomik, sosyal, psikolojik ve siyasal boyutlarını ele alan bir meslek ve disiplin dalıdır. Üniversiteler, bu alanda mimarlık ve peyzaj mimarlığı bölümlerinde eğitimler vermektedir.
20.yüzyıldan itibaren artan otomobil kullanımıyla birlikte daha çok gelişen bu disiplin günümüzde projeler için baz alınan bir disiplin hâline gelmeyi başardı. Şimdilerde kentlerde yapılacak olan tasarımlar için kullanılan bu disiplin, çevre uyumu için de oldukça gerekli. Belirli bir mantık ve düzen ile ilerleyen projeler de her zaman insanların tercihleri arasında yer almayı başarıyor.
En Popüler Kentsel Tasarım Projeleri Özellikleri Nelerdir?
Geçmişten günümüze bu alanda birçok proje çalışması yapılmıştır. Projeler kapsamında geliştirilen planlamalar, kentler için büyük bir düzen oluşturmuştur. Peki bu kentsel tasarım projeleri arasında en popüler olanların özellikleri nelerdir? Bu özellikler şunlardır:
- Projeler, stratejik planlama yaklaşımına uygun olarak geliştirilmiştir. Belirlenmiş bir vizyonları bulunmaktadır ve stratejiler doğrultusunda özenle tasarlanarak hayata sunulmuşlardır.
- Katılımlı ve iş birlikçi planlama yaklaşımı doğrultusunda geliştirilmişlerdir.
- Çevre düzenleri, ekonomik, sosyal ve sektörel faaliyetler göz önünde tutulmuştur.
- Çeşitlilik çoktur.
- Sürekliliğe önem verilmiştir.
- Birleştiricilik fonksiyonu ele alınmıştır.
- Kamusal mekânlar için yerinde düzen çizimleri seçilmiştir.
Popüler projelerdeki ortak özelliklerin en başında da erişilebilirlik gelmektedir. Kurulan düzende çevre ve çevredeki bütün detaylar göz yorucu olmayan ancak istenilen her an erişim sağlanabilecek şekildedir.
Kentsel Tasarım Rehberi Nedir?
Projelerde önemli bir rol oynayan kentsel tasarım rehberi nedir ve neden hazırlanır? Kentsel tasarım rehberi; kentsel mekânların sahip oldukları kalitelerin daha artırılmasını, özgün kimliğinin ve karakterinin korunmasını hedefleyen belgelerdir. İnsanların yaşam kalitesini arttırmayı da amaçlayan bu rehberler, şehirlerin özgün bir karaktere bürünmesinde yardımcı olur.
Belgelerin hazırlanmasının bazı temel nedenleri vardır. Tek bir düzene sahip olan mekânların farklılığını ve özgünlüğünü yitirmemesi adına hazırlanan rehberler çeşitlilik temeliyle hazırlanır. Bu sayede mekân ve çevre görüntüleri hem görsel hem de sistematik açıdan çok daha uygun hâle gelir. Kentsel tasarım rehberinin hazırlanmasındaki neden de kaliteli kimliklere sahip görselliğini koruyan tasarımlar elde etmektir.
Kentsel Tasarım Projesi Nasıl Hazırlanır?
Kentsel planlamadan bu kadar söz etmişken, proje aşamalarından bahsetmeden geçmek olmaz. O halde büyük bir özen isteyen kentsel tasarım projesi nasıl hazırlanır? İşte aşamalar:
- Kentsel tasarım projesi hazırlanırken ilk olarak sınırlar belirlenir.
- Ardından yerleşme hedefleri ele alınarak master plan hazırlanır.
- Bölgedeki ulaşım, ekonomik ve sosyal yapılar dikkate alınarak ilerlemeler kaydedilir.
- Proje hazırlanırken tasarlanacak ölçeğin niteliklerine göre ayrıntılar hazırlanır.
- Sokaklar için çöp kutuları, aydınlatmalar gibi detaylar incelikle ölçülür ve tasarlanır.
Tüm bu hususlar tek tek ele alınarak proje hazırlanır ve sunulur. Hukuki onayın ardından da proje faaliyete geçer ve çalışmalara başlanır. Çalışma sonlarında gerektiği takdirde yeni düzenlemelere gidilir ve proje tamamlanır.